Er bestaan veel manieren waarop je kunt scherpstellen. Maar wanneer gebruik je nou wat en waarom? Aan de hand van vijf korte scenario's laten we je zien hoe je de vele scherpstelmogelijkheden van jouw camera optimaal benut.

Vliegende vogels

Om vliegende vogels vast te leggen, kun je het beste overschakelen op continu scherpstellen. Je kunt de vogel dan tijdens de vlucht nauwgezet blijven volgen, terwijl de camera het netjes scherp houdt. Zo hoef je op het optimale moment alleen nog maar af te drukken. Stel je eenmalig scherp, dan bestaat de kans dat je door de vertraging het mooiste moment mist, er misschien op een boom wordt gefocust die toevallig net in beeld is, of dat de vogel zo snel vliegt dat hij alweer uit de scherpte is gevlogen. Wijs je een groepje focuspunten aan (een zogenaamde zone), dan geef je de camera de vrijheid zelf het optimale scherpstelpunt te selecteren.

Gebruik continu scherpstellen om vogels midden in de vlucht te vangen.

Frank Jacobs, frankjacobs.zoom.nl

Macrofotografie

Bij macrofoto's is secuur scherpstellen essentieel, omdat de scherptediepte vaak maar luttele millimeters is. Voor je het weet zit je ernaast met de scherpte. Het beste kun je dan ook vanaf statief werken. Door live-view in te schakelen, hoef je niet door de zoeker te turen en is beter te zien wat je scherp in beeld hebt. Een extra voordeel is dat je in deze stand met een knop het beeld kunt uitvergroten met bijvoorbeeld een factor tien. Door vervolgens handmatig scherp te stellen, plaats je de scherpte nauwkeuriger dan je met de autofocus kunt bereiken.

Omdat de scherptediepte zo klein is, werkt handmatig scherpstellen nauwkeuriger.

Esther Binnendijk, e-binnendijk51.zoom.nl

Landschap

Ook bij landschappen werk je doorgaans vanaf statief en met live-view. Zo kun je in alle rust de compositie vervolmaken. Je kunt handmatig scherpstellen, maar met de autofocus kan het ook. Bepaal waar je wilt scherpstellen en selecteer het scherpstelpunt dat op die plek zit. Gebruik vervolgens de zogenaamde back-button-focus-techniek om scherp te stellen. Via het cameramenu moet je dan nog wel instellen dat de camera met de AF-L-knop (of een andere sneltoets naar keuze) aan de achterzijde scherpstelt, en niet langer via de ontspanknop. Hierdoor hoef je alleen nog maar opnieuw scherp te stellen als het echt nodig is. Op sommige camera's werkt de AF-L-knop al meteen zodra je op handmatig scherpstellen overschakelt.

Stel eerst scherp met back button focus. Wacht daarna op het mooiste licht en maak de foto.

Thomas Jansen, thomas--j.zoom.nl

Portretten

Bij portretten is het belangrijk dat de ogen ragscherp zijn, zodat ze er echt uitspringen. Vooral als je met een kleine scherptediepte werkt om de achtergrond te vervagen, bestaat het risico dat de scherpte per ongeluk op de wang of de neus komt te liggen. Het beste kun je daarom de gezichtsdetectie inschakelen, als je camera die functie heeft. De camera volgt dan automatisch het gezicht, zonder dat je steeds van scherpstelpunt hoeft te wisselen. Oogdetectie is helemaal fantastisch. Daarmee stelt het toestel extra nauwkeurig scherp op de ogen, en soms zelfs alleen op het linker- of rechteroog.

Met gezichts- en oogdetectie maak je veel gemakkelijker een haarscherp portret.

Monique Belier, mbelier.zoom.nl

Dierentuinfotografie

In een dierentuin fotografeer je al snel langs en door tralies, hekwerken, gaas en glas. Een groot risico is dat de camera op het hek of de reflectie scherpstelt, en het dier dus onscherp op de foto komt. Om dit te voorkomen, kies je allereerst het scherpstelpunt dat het dichtst bij het dier in de buurt zit. Dan hoef je hooguit nog een fractie te herkadreren. In live-view en de digitale zoeker kun je dan de grootte van het scherpstelpunt nog instellen door aan een wieltje te draaien. Maak het punt niet al te groot, want anders zit je al snel alsnog met de focus op het gaas/hekwerk of op een struik/plant tussen jou en het dier.

Pas je focuspunt aan zodat je geen last hebt van obstakels tussen jou en het dier.

Bart van Mastrigt, bmas.zoom.nl