Foto

In een leuke fotoserie brengt Sony de evolutie van de woonkamer en invloed van de televisie op onze inrichting in beeld: van opvallende kleurenclashes uit de jaren 60 tot de strakke interieurs met de stijlvolle tv’s van vandaag.

In onderstaande fotoserie zie je hoe onze woonkamers zijn veranderd door de jaren heen, van de oogverblindende kleuren van de swingende jaren zestig tot de huidige trends met koperen lampen en grijze wanden. Zo stond bijvoorbeeld de jaren tachtig in het teken van stoffige pastelkleuren die door het minimalisme van de jaren 1990 werden weggevaagd. Als gevolg van verstedelijking is er nu meer vraag naar kleinere ruimtes die multifunctioneel zijn, maar ondanks behoefte aan kleiner wonen is het gemiddelde beeldformaat van tv’s toegenomen. Mensen leven graag in een multifunctionele woonkamer waar het mogelijk is om te eten, te ontspannen en te entertainen. Sony onderzocht de evolutie van de woonkamer door de jaren heen ter gelegenheid van de introductie van de grootformaat Sony XG95 tv.

1960
Dit decennium was een tijd van experimenten in heel Europa - zelfs in de woonkamer. Meer is meer als het ging om de felheid en hoeveelheid van kleuren. De kleurenpaletten waren geïnspireerd door de natuur; groen, bloemmotieven en goud werden op alles geplakt - van banken tot muren. Deze kamer laat zien hoe de ongewone combinatie van paars, rood en oranje bij elkaar werd gebracht:

Sony 1960

1970 
Vanaf de jaren 70 was het in de mode om stoelen en sofa's in een combinatie van stijlen en kleuren te hebben. Nieuwe materialen voor meubels, zoals glas, aluminium en kunststof, werden steeds populairder. Sinaasappel, avocado en citroengeel waren populaire kleuren voor de jaren 1970. Televisies en hi-fi systemen werden iconische design-meesterwerken om te pronken. In de meeste woonkamers werd meubilair vervangen door modernere en modulaire opbergsystemen die bestonden uit planken, ruimte voor tv, kasten en pull-down cocktailbars:

Sony 1970

1980
Tegen de jaren 80 waren zware houten meubelen gestoffeerd met pastelkleurige bekleding een trend, evenals bloemenpatronen. In dit decennium werden televisies belangrijker vanwege de opkomst van VHS en gameconsole. Het gebruik van de tv had een grote invloed op de inrichting van de woonkamer. Bankstellen werden groter evenals de kasten om alle nieuwe media in op te bergen:

Sony 1980

1990
Paring back: na de hausse van de jaren tachtig stonden de jaren negentig in het teken van minimalisme. Op de foto, een kamer gevuld met typisch witte en beige meubels. Het ontwerp van de woonkamer werd schoner en minder druk dan in het vorige decennium. In sommige Europese landen was een opblaasbaar en neon gekleurd meubilair populair. Maar over het algemeen was wit of beige echter trendy en werd het als cool beschouwd. Klimoppatronen op de muur en zijden bloemen waren nog opvallende interieurtrends:

sony 1990

2000
DIY-ontwerp: kasten met effen kleuren werden in dit decennium een beetje standaard. Er ontstond meer vraag naar betaalbare eenvoudig samen te stellen meubels. Tijdens de overgang naar de jaren 2000 begon het minimalisme geleidelijk te vervallen. Wanden met bloemen- en designerprints werden weer populair. Televisies waren niet langer grote dozen maar platte schermen om een thuisbioscoop te creëren in combinatie met luidsprekersystemen:

Sony 2000

2020
De afgelopen jaren werd het stedelijk wonen weer populair. Het is een tendens om terug te keren naar het leven in het centrum van de grote hoofdsteden. Dit met als gevolg dat huizen duurder worden en de ruimtes om te wonen kleiner. De woonkamer wordt daarom steeds vaker als multifunctionele ruimte ingezet. 
Qua inrichting is ‘thuis voelen’ een echte behoefte. Mensen willen leven in een ruimte met een sfeer. Hierdoor kunnen verschillende trends naast elkaar bestaan. Metaal en koper zijn een grote trend evenals neutrale grijze kleurenpaletten. Dit is zichtbaar in de foto van dit decennia in de koperen afwerking van de salontafel en metalen rand van de Sony XG95 Tv. Ook velvet is terug en blauw populairder in vele verschillende tinten samen met groen en lichtroze:

Sony 2020

Wie vaak met foto’s werkt hoeft niet per se zijn of haar toevlucht te nemen tot dure fotobewerkingssoftware

FastStone Photo Resizer is hiervan een goed voorbeeld. Hiermee kun je eenvoudige bewerkingen op foto’s toepassen, zoals het converteren, hernoemen en roteren van foto’s. De software heeft hierbij een batchmodus, zodat je meerdere foto’s in één keer kunt bewerken.

fastone

Mogelijkheden
Naast de eerdergenoemde bewerkingen richt Photo Resizer zich juist op eenvoudige aanpassingen. Zo kun je de kleurdiepte van de afbeeldingen aanpassen en tekst en watermerken aan de afbeeldingen toevoegen. Het venster is opgebouwd uit verschillende tabbladen, die elk zijn gereserveerd voor een specifieke actie, zoals het in een batch converteren van afbeeldingen of het in één keer hernoemen van een set afbeeldingen. De gebruikersomgeving heeft een overzichtelijke opbouw, maar zal voor sommigen ietwat gedateerd aandoen. Wij kunnen de functionele indeling echter goed waarderen. Via de knop Advanced Options heb je toegang tot de extra functies, zoals het opnieuw kaderen van foto’s.

Product: FastStone Photo Resizer (www.faststone.org/FSResizerDetail.htm)

3 en half sterren

Prijs: gratis

Pluspunten:
* Batch-ondersteuning
* Ondersteuning voor JPG, BMP, GIF, PNG, TIFF en JPEG2000
* Voorbeeldweergave

Minpunten:
* Geavanceerde opties onlogisch ingedeeld

 

In de fotografie kennen we een groot aantal termen en begrippen. Dit kan erg verwarrend zijn, zeker voor de beginnende fotograaf. Meestal is dit geen probleem, naarmate je langer fotografeert breidt je kennis zich vanzelf uit. Er zijn echter drie termen die zo bepalend zijn dat elke fotograaf deze eigenlijk moet kennen en begrijpen, te weten ISO, diafragma en sluitertijd. Zodra je camera van de automatische stand gaat, krijg je te maken met deze zogenaamde belichtingsdriehoek. Basiskennis over het diafragma, de sluitertijd en ISO zorgt ervoor dat je begrijpt waarom een foto te licht of te donker is geworden en stelt je in staat om hierop in te spelen.

Wij merken dat veel mensen, ook na een uitgebreide uitleg, nog steeds moeite hebben met deze begrippen. Ligt dat aan deze mensen of aan de uitleg? Waarschijnlijk aan het laatste en daarom presenteren wij de meest tot de verbeelding sprekende uitleg ooit: ISO, diafragma en sluitertijd uitgelegd aan de hand van een biertje tappen...

Voor de mensen die hier nu al geen trek meer in hebben is er een vergelijkbaar artikel waarin we de belichtingsdriehoek uitleggen aan de hand van een kraan met een emmer water.

 

BIER IS HET LICHT!

Het bier staat in deze vergelijking voor de hoeveelheid licht. We willen een goed belichte foto, wat betekent dat we ons bierglas helemaal gevuld willen hebben. Tap je teveel bier in een glas, dan stroomt deze over en is je foto overbelicht. Bij te weinig bier is het glas niet helemaal vol en is je foto onderbelicht (en heb je nog steeds dorst...).

Bij het tappen van een biertje zijn er vier variabelen:

  1. De druk die op de tap staat
  2. Hoe ver de tap open staat
  3. Hoe lang de tap open staat
  4. De grootte van het glas

DE DRUK DIE OP DE TAP STAAT = HET AANWEZIGE LICHT

Het aanwezige licht is de enige factor in de vergelijking waar we geen invloed op uit gaan oefenen. We zouden dit wel kunnen doen door bijvoorbeeld flitsers in het verhaal te betrekken, maar laten we het voor nu proberen zo simpel mogelijk te houden.

Op een zonnige dag is er veel licht, we hebben dan een hoge druk op de tap. Bij een hoge druk kunnen we snel een groot glas met bier vullen. Wanneer we bijvoorbeeld ´s avonds of ´s nachts gaan fotograferen is er veel minder licht, we hebben dan een lage druk op de tap. Het duurt dan veel langer om hetzelfde glas te vullen, of we pakken een kleiner glas dat sneller gevuld is.


HOE VER DE TAP OPEN STAAT = DIAFRAGMA

Het diafragma geeft aan hoe groot de lensopening is en hoeveel licht er dus door de lens kan gaan om op de sensor te vallen. Diafragma waarden worden weergegeven met een f-getal en variëren van maximaal f/1.4 - f/6.3 tot minimaal f/22 - f/32 (verschilt per lens). Een klein f-getal staat voor een groot diafragma, dit betekent dat de lens helemaal open staat en er dus veel licht door deze opening kan vallen. Een groot f-getal betekent dat de lensopening is dichtgeknepen, er kan dus weinig licht door de lens en het duurt dan ook langer om een foto goed te belichten.

Wanneer je de tap helemaal opendraait, kan er meer bier door naar het glas stromen. Draai je de tap dichter, dan stroomt er minder bier door. Wanneer je een glas snel wilt vullen, zet je de tap dus helemaal open. Je gebruikt hiervoor een groot diafragma (grote opening = kleine f-waarde). Wil je juist lang doen over het vullen van een glas, dan draai je de tap dichter. Je gebruikt dan een klein diafragma.


HOE LANG DE TAP OPEN STAAT = SLUITERTIJD

De sluitertijd geeft aan hoe lang je het licht op de sensor laat vallen, deze duur wordt weergegeven in seconden. De sluitertijd die je op een camera kunt instellen varieert van 1/16000 seconden tot 60 seconden. De exacte waarden verschillen sterk per camera, het kan bijvoorbeeld zijn dat op jouw camera de snelste sluitertijd 1/1000 seconden is. De langste sluitertijd is meestal 30 of 60 seconden, maar kan ook enkele uren, dagen of zelfs jaren zijn.

Als er weinig druk op de tap staat (weinig licht) en je wilt toch een groot glas met bier vullen, dan zul je de tap lang open moeten houden. Hiervoor heb je dus een lange sluitertijd nodig van misschien wel enkele seconden. Als er daarentegen juist veel druk op de tap staat (veel licht) dan hoef je de tap maar kort open te houden om je glas te vullen. In zo'n geval is een fractie van een seconde al genoeg om je glas te vullen.


Druk op de tap bepaalt hoe lang je moet tappen / Hoeveelheid licht bepaalt de sluitertijd

DE GROOTTE VAN HET GLAS = ISO

ISO staat voor de lichtgevoeligheid van de sensor en wordt aangegeven met een waarde die kan variëren van 50 tot 3280000. Deze waarden varieren sterk per camera, vaak is de minimale ISO waarde 100 en de maximale waarde tussen 6400 en 25600. Bij een hoge ISO-waarde is een sensor lichtgevoeliger en kan deze dus beter het aanwezige licht opvangen. Het nadeel is wel dat je bij een hogere ISO-waarde meer last krijgt van ruis, waardoor een foto minder scherp oogt.

In deze vergelijking bepaalt de ISO waarde de grootte van het bierglas. Bij een lage ISO-waarde (50-200) hebben we een groot glas. Dit glas bevat dus veel bier (informatie) en weinig schuim (ruis). Een groot glas bier met weinig schuim is goed, wanneer het mogelijk is selecteer je dan ook een zo laag mogelijke ISO-waarde. Wat als je ontzettend veel dorst hebt, maar er door de lage druk weinig bier door de tap stroomt? Dan pak je noodgedwongen een kleiner glas. Hierdoor heb je weliswaar minder bier, maar je kunt wel snel je dorst lessen. Bij een te klein glas heb je vaak alleen maar schuim en geen bier, dat is niet zo lekker.

 

DEZE VERGELIJKING TOEPASSEN IN DE PRAKTIJK

Er is veel licht

Wanneer je op een zonnige dag buiten bent, is er veel licht beschikbaar. In de vergelijking is er dus een situatie waarin er een hoge druk staat op de tap en er hierdoor in korte tijd veel bier door de tap kan stromen. Wat kunnen we hiermee? Als er heel veel bier door de tap stroomt, kunnen we los van de overige instellingen sowieso een groot glas pakken. We selecteren dus een lage ISO-waarde tussen de 50 en 200, waardoor we een groot glas hebben waar lekker veel bier in kan. Wat doen we nu met de opening van de tap en de duur van het tappen?

Als we de tap vol open zetten (groot diafragma) zal ons glas heel snel gevuld zijn. Bij een hoge diafragma waarde (klein f-getal) moeten we dus een korte sluitertijd selecteren om te voorkomen dat ons glas overstroomt. Als we daarentegen de opening van de tap een stuk dichter draaien (we selecteren een klein diafragma / hoog f-getal), dan duurt het langer voor ons glas gevuld is.

Instellingen bij veel licht 
Lage ISO | klein diafragma | langere sluitertijd 
Lage ISO | groot diafragma | korte sluitertijd 
Hogere ISO | klein diafragma | korte sluitertijd 
Hogere ISO | groot diafragma = overbelichte foto 
Hogere ISO | langere sluitertijd = overbelichte foto

Fotograferen is het spelen met licht. Het aanwezige licht bepaalt alleen wel het spel en wat je kunt doen met de instellingen van je camera.J. Wognum

Er is weinig licht

Wanneer je 's avonds of 's nachts gaat fotograferen is er weinig licht beschikbaar. Er staat dus weinig druk op de tap en er kan hierdoor per seconde relatief weinig bier door de tap stromen. Wat kunnen we hiermee? We hebben twee opties. Of we pakken een klein(er) bierglas en nemen genoegen met minder bier, in dat geval selecteren we dus een hogere ISO waarde wat resulteert in een foto met meer ruis. Of we blijven bij ons grotere bierglas (lage ISO), maar zullen langer moeten wachten tot ons glas gevuld is.

Naast de grootte van ons glas (de ISO waarde) kunnen we natuurlijk ook invloed uitoefenen op de snelheid waarmee ons glas gevuld wordt door de tap meer - of minder open te draaien. Zetten we de tap helemaal open (groot diafragma) dan kunnen we ons glas sneller vullen dan wanneer we de tap dichtdraaien (klein diafragma). Wanneer we een groot glas willen vullen en tegelijkertijd de tap bijna helemaal dichtdraaien, zullen we heel erg lang moeten wachten voor ons glas eindelijk gevuld is. In zo'n situatie hebben we dus een zeer lange sluitertijd nodig om een goed belichte foto te maken.

Instellingen bij weinig licht 
Hoge ISO | klein diafragma | langere sluitertijd 
Hoge ISO | groot diafragma | korte sluitertijd 
Lage ISO | groot diafragma | lange sluitertijd 
Lage ISO | klein diafragma | zeer lange sluitertijd 
Lage ISO | korte sluitertijd = onderbelichte foto

 

ISO, DIAFRAGMA EN SLUITERTIJD DOEN TOCH VEEL MEER DAN ALLEEN BELICHTEN?

We hebben ons in dit artikel beperkt tot een uitleg over de belichtingsdriehoek, oftewel de verhouding tussen ISO, diafragma en sluitertijd en de invloed hiervan op de belichting van een foto. De instellingen van je camera doen echter meer dan alleen invloed uitoefenen op de belichting. Een groot diafragma met een korte sluitertijd levert bijvoorbeeld eenzelfde belichting op als een klein diafragma met een langere sluitertijd, maar de foto zal er wel heel anders uitzien. Ben je nieuwsgierig wat er gebeurt als je de instellingen verandert? Lees dan ons artikel over de magische ronde instelknop.

Voor het verbeteren van foto’s en afbeeldingen heb je lang niet altijd kostbare software nodig. Voor het eenvoudige optimalisatiewerk kun je gebruik maken van RIOT, een afkorting van de Radical Image Optimization Tool.

Je beschikt hiermee over basismogelijkheden voor het verbeteren van je foto’s. Het programmavenster toont twee helften, waarbij je links de originele afbeelding te zien krijgt en rechts de geoptimaliseerde variant. Onderin het venster vind je een viertal tabbladen, waarop je onder meer de metadata van de afbeeldingen kunt bepalen. Ook kun je hier het aantal kleuren terugbrengen. Standaard is de Automatic Mode, die een aantal suggesties doet voor de optimalisatie van het beeld. Ga je liever zelf aan de slag, dan kies je voor Manual Mode. De instellingen in de handmatige modus verschillen per bestandstype. Je vindt ze in de eerdergenoemde tabbladen onderin het venster.

riot

Ook handig is de mogelijkheid om het compressieniveau aan te passen. Ook kun je meerdere afbeeldingen in één keer als batch aanpassen. 

Jammer is het gebrek aan uitleg bij vooral de meer geavanceerde functies. Vooral op het gebied van voor- en nadelen per instelling, zou een verklarende tekst geen overbodige luxe zijn.

Product: RIOT (http://luci.criosweb.ro/riot/)

 

Prijs:gratis

Pluspunten:
* brede ondersteuning bestandsformaten
* aanvullende functies, zoals aanpassen compressieniveau
* mogelijkheid voor batchverwerking
Minpunten:
* te summiere uitleg bij geavanceerde functies

GROOTHOEK OF TELE?

Een mooi landschap fotograferen is op de juiste plek zijn, op de juiste tijd en onder de juiste omstandigheden. Mooie kleuren in de lucht, laagstaande zon en indrukwekkende wolken leveren een betoverend beeld op. Een groothoek zorgt er voor dat er ook zoveel mogelijk van op de foto komt. Het resultaat zal zeker veel ooh’s en aah’s opleveren op sites zoals Flickr, 500px, Viewbug of Facebook. Succes gegarandeerd. Het is ook een foto die niet zo maar in de schoot geworpen is, want dit is een moment waar je al weken voor op pad bent geweest, elke keer weer hopend op de goede omstandigheden, de juiste kleuren en de beste wolkenpartijen. Als het dan zover is, sta je klaar met je camera en ultra-groothoek om ook echt alles op de foto te krijgen.

Maar waarom jezelf beperken door alleen maar ultra-groothoek te gebruiken? Natuurlijk is het moment zo indrukwekkend dat je ogen te kort komt. En ultra-groothoek krijgt het allemaal op de foto, dus hoe breder hoe beter.

Alles op de foto willen hebben heeft echter consequenties. Hoe meer er op de foto moet komen, hoe kleiner het allemaal afgebeeld zal zijn. Natuurlijk gebruiken we dan wat voorgrond om geen heel platte foto te krijgen, er moet natuurlijk wat diepte in de foto gebracht worden, maar die indrukwekkende lucht met bomenpartij aan de horizon zal dan wel heel klein worden. Zo klein zelfs dat er geen details meer zichtbaar zullen zijn. Op dat moment bestaat het risico dat die indrukwekkende lucht, waar we toch al die weken voor op pad zijn geweest, later thuis toch niet helemaal zal overkomen zoals we het ervaren hebben.

We kunnen natuurlijk overwegen om tot de digitale redding over te gaan, door kleuren te benadrukken, delen door te drukken of op te halen, om zo toch die ervaring in het veld terug te krijgen, maar dat haalt het toch niet helemaal (of helemaal niet) met de werkelijkheid.

WAT ALS... TELE IN PLAATS VAN GROOTHOEK

Stel dat je ervoor gekozen had om niet alleen maar alles op de foto te zetten, maar juist ook minder. Wat als we geen tientallen foto’s met alleen groothoek hadden gemaakt, en toch dat teleobjectief op de camera hadden gezet. Wat zou daarvan het resultaat zijn?

Foto 2: Geen 17mm groothoek maar 130mm tele laat plotseling details zien; de vorm van de boomrkuinen, de zon zelf, veel rood, waaronder een rode reflectie in het water.

Met een teleobjectief komen plotseling details in beeld die in de groothoek opname helemaal verloren gingen. We zien de vorm van de bomen, de bladeren in de kruinen. Er is een glimp van de zon te zien en de rode lucht die eerder een dunne band aan de horizon was vult een groot deel van het beeld. Sterker nog, in het water is een duidelijke reflectie van de rode lucht te zien. Allemaal details die in de groothoek opname helemaal weggevallen zijn. Het enige nadeel is het ontbreken van die zware bewolkte lucht. Het contrast tussen het rood en het donkere blauw is niet langer zo indrukwekkend. Misschien is er dan toch te ver ingezoomd?

Foto 3: Een perfecte balans tussen detail en hoeveelheid wordt in dit geval bereikt met 40mm brandpunt. De details van de bomen tegen het rode licht, en het contrast met de zware donkere wolken is fantastisch.

En wat blijkt. Op het moment dat er, in dit geval, een standaard brandpunt van 40mm wordt gekozen is de balans tussen voorgrond, de silhouetten, en de omgeving in orde. Het rode licht steekt bijzonder mooi af tegen de donkere, dreigende wolken. Details zijn behouden, zoals de vormen van de bomen, het rode reflecterende licht in het water. En het mooiste van alles, we worden niet langer afgeleid door een voorgrond die uiteindelijk geen echte toegevoegde waarde had.

Zo zie je dat het kiezen van een juiste brandpunt een enorme invloed op een foto heeft, waarbij het weglaten van onnodige elementen in het landschap de foto alleen maar sterker maakt. Vergeet in dit geval de groothoek want het is niet nodig om alles, of zoveel mogelijk, in beeld te krijgen.

GROOTHOEK TABOE?

Betekent dit dan dat, anders dan wat er overal gezegd wordt, groothoek dan beter niet gebruikt kan worden bij landschapsfotografie? Het antwoord daarop is natuurlijk een duidelijke ‘Nee’. Er zijn wat dat betreft geen regels.groothoek objectieven voor landschappen is zeker geen taboe, net zomin als er een taboe op tele objectieven is.

Het is echter wel belangrijk om goed te kijken naar je landschap en te bepalen wat je in je foto wilt laten zien. Meer van het landschap in je foto is niet altijd beter. Lang niet altijd, hoe indrukwekkend het ook is. Zorg dat wat je wilt laten zien ook duidelijk in beeld komt, zoals bij de zonsondergang in het bovenstaande voorbeeld. Laat de kijker niet afleiden door een overdaad aan elementen of details, en laat hem of haar niet zoeken in een foto. Hou het simpel en de foto zal in veel gevallen meer tot de verbeelding gaan spreken. Als dat met groothoek is, gebruik dan groothoek . Als dat met een ttele objectief is, gebruik dan een tele objectief , ongeacht wat anderen zeggen. Maar zorg wel dat je laat zien wat je wilt laten zien.

KORTE OF TOCH LANGE BRANDPUNTSAFSTAND - VOORBEELDEN

Heide op de Veluwezoom, alles met groothoek of een detail met het spel van licht, schaduw en de lijnen van de heuvels in detail. Gefotografeerd vanuit nagenoeg hetzelfde standpunt.

Zonsopkomst boven een ven. Alles met groothoek is minder sfeervol dan alleen de zon en de kleuren op die plek. Juist het effect van de mist komt beter tot recht met een tele objectief . Gefotografeerd vanaf ongeveer dezelfde plek.

Stuwmeer Barrage de La Gileppe; een indrukwekkend en uitgestrekt landschap dat beter tot recht komt met een tele objectief .